Euro'nun inanılmaz yükselişi
Ersin Tatar

Yazarın tüm yazılarını görüntüle
   13 Nisan 2008, Pazar Yorum Yaz        Yazdır        Arkadaşına Gönder

Euro değer kazanmaya devam ediyor. Dolar'ın değer kaybetmesiyle Euro-Dolar paritesinde Euro lehine hareketlilik zaten bekleniyordu. Nitekim 6 yıl önce ilk piyasaya sürüldüğünde 0.85'e kadar değer kaybeden Euro şimdi 1.58 Dolar değerine ulaşmıştır. Euro, Sterling'e karşı da değer kazanmaya devam etmektedir. 1 yıl önce 1.50 vivarında olan Sterling-Euro paritesi şimdi 1.24'e gerilemiştir. Sterling faizinin daha fazla olmasına rağmen 1 yıldan kısa bir sürede Euro, Sterling karşısında yüzde 15 değer kazanmıştır.
Euro'nun aşırı değer kazanmasının mutlaka KKTC'de de etkileri olacaktır. Euro'nun yukarı doğru hareketliliği Amerika merkezli küresel krizin derinleşmekte olduğuna yönelik haberlerin yoğunlaştığı ve Türkiye'de AK Parti'nin kapatılması ile ilgili Anayasa Mahkemesi'nde davanın görüşülmeye başlanması kararının alınması döneminde olmuştur. Yeni Türk Lirası'na karşı üç ay önce 1.7 olan Euro şimdi 2.05'e yükselerek YTL'ye karşı yüzde 20 değerlenmiştir. Son iki ayda Sterling ve Dolar'a karşı yüzde 10 civarı değer kaybeden YTL asıl darbeyi yüzde 20 değer kaybıyla Euro karşısında almıştır.
AB ile ilişkilerimizin artarak devam etmesi, AB ülkelerinden ithalatta gümrüklerimizde avantajlı uygulama, Güney Kıbrıs'ın Euro'ya geçmesi gibi nedenlerle KKTC'de Euro kullanımı yaygınlaşmaktadır. Örneğin 'beton' satan firmalar fiyatlarını Euro olarak belirlemeye karar vermişler. Bu nedenle Euro'nun son aylarda YTL ve Sterling dahil tüm para birimleri karşısında değer kazanması KKTC'yi etkilemektedir.
KKTC'nin gelir kaynakları bakımından en fazla entegre olduğu ülke Türkiye Cumhuriyeti, diğeri ise İngiltere'dir. Bu açıdan KKTC'nin gelirleri daha fazla YTL'ye, kısmen de Sterling'e endekslidir. Euro'nun değer kazanmasıyle harcamalarımızın Euro olduğu nispetinde fakirleşmemiz söz konusudur.
Gelirlerinin tümü Sterling'e endeksli olan bir müteahhit, örneğin mutfak, boya, seramik gibi bazı harcamalarını Euro olarak yapmaktaysa son altı aydır önemli miktarda kur farkı zararı ile karşı karşıya kalmıştır.      
KKTC yeni bir enflasyonist ortama girmek üzeredir. Kurda yaşanan hareketlilik haliyle fiyat artışlarına neden olacaktır. Zaten sistemde son bir yıldır körüklenmekte olan bütçe açıklarının karşılanmasına yönelik zam furyası ile oluşan yüzde 10 düzeyindeki fiyat artışları daha da yukarılara sıçrayacaktır.
Tahmin edileceği gibi bu enflasyonist ortamda hükümet hayat pahalılığı ödemelerinde  sıkışacaktır. Toplam 'personel' ve 'cari giderlerin' 2 milyar YTL'nin üzerinde olduğu 2008 bütçesinde enflasyonda yılda yüzde 10 aşım 200 milyon YTL ek ödenek gerektirecektir.
2008 Bütçesinde hedeflenen 1.6 milyar YTL 'mahalli' ve 'fiyat istikrar fonu' gelirlerinin ekonomide daralma nedeniyle büyük bir olasılıkla tutturulamayacağı, petrol fiyatının 110 Dolar'ı aşarak tarihi rekorunu kırması ile Fiyat İstikrar Fon gelirinde haliyle düşüş olacağı bir realitedir.
Euro'nun aşırı yükselişi Güney Kıbrıs ekonomisi için bir talihsizlik olmuştur. 2008 yılını Euro'ya geçişle karşılayan Rum yönetimi AB'nin faturasını ağır ödemektedir. Euro para birimine geçerken diğer AB ülkelerinde olduğu gibi fiyatların ayarlanması bakımından yukarı doğru bir artış zaten beklenmekteydi. 2008 yılı başından bu yana Euro'nun özellikle Sterling karşısında değer kazanması önemli ölçüde İngiltere'den beslenen Güney Kıbrıs ekonomisini etkileyecektir.
Güney Kıbrıs'ı her yıl ziyaret eden 3 milyon turistin büyük bir kısmı İngiltere'den gitmektedir. Euro ile pahalılaşmakta olan Güney Kıbrıs hesabına çok meraklı İngiliz turistler için artık aynı derecede cazip olmayabilir. Euro'nun bu derece değer kazanması Güney Kıbrıs'ta mülk satın alarak veya kiralayarak yaşayan İngiliz vatandaşları için de bir sıkıntı olacaktır.
KKTC'de dönem dönem Euro'ya hemen geçilsin gibi çağrılar yapılmaktadır. Geçen hafta turizmi yönlendiren örgütlerden Euro'ya geçilsin diye açıklamalar yapılmıştır. Ekonomik akla son derece ters olan bu yaklaşım KKTC'nin zaten çok pahalı bir destinasyon haline geldiği, tüm para birimleri karşısında değerlenmekte olan Euro'ya geçilmesiyle rekabet gücümüzün tamamıyle yitirilebileceği acı gerçeği ile karşı karşıya olduğumuz bilinmelidir. 

   503 defa okundu Yorum Yaz        Yazdır        Arkadaşına Gönder

  Yazarın son 10 yazısı Yazarın tüm yazıları Yazarın tüm yazılarını görüntüle  
  21 Nisan 2008, Pazartesi   Zemin KKTC
  06 Nisan 2008, Pazar   Lanet ile karşı
  30 Mart 2008, Pazar   Döviz geliriniz yoksa döviz borçlanmayın
  23 Mart 2008, Pazar   Ekonomik kriz öncesi görüşmeler
  16 Mart 2008, Pazar   Lokmacı açılıyorken marketler kapatılmakta
  09 Mart 2008, Pazar   KKTC üzerinde oyunlar genişletiliyor
  02 Mart 2008, Pazar   2009 daha mı iyi olacak?
  24 Şubat 2008, Pazar   DAÜ’de Hasan Özok Öğrenci Kompleksi Açılırken
  17 Şubat 2008, Pazar   Kalkınma Bankası KKTC için ne yapıyor?
  10 Şubat 2008, Pazar   Kamu ağırlığını sürdürürken